Chciałbym wybrać się na tę debatę, naprawdę. Jednak sposób jej organizacji (wysyłanie zawiadomień w piątek wieczorem, potwierdzenie obecności w poniedziałek rano, debata kilka godzin później) sprawia, że zastanawiam się, czy tzw. „druga strona” traktuje całą sprawę poważnie. Jeśli założymy, że nie spędzam moich dni „przy piwku, oglądając pornola” (jak któryś z rządzących raczył już podsumować internautów), ciężko liczyć na to, że rzucę wszystkie zobowiązania i pobiegnę na ciastko do kancelarii Premiera… Ciężko liczyć, że przez weekend przygotuję się porządnie do merytorycznej dyskusji na temat praw i wolności w internecie.

Zatem, zapraszającym grzecznie odpowiedziałem, że po prostu nie dam rady (w poniedziałek mam umówione szkolenie z kilkunastoma osobami, nie wystawię ich do wiatru). A tutaj głośno mówię: chętnie wezmę udział w takiej debacie. Ale zaplanowanej porządnie, z wyprzedzeniem. Bo dziś wieczorem odnoszę wrażenie, że to PR-owy zabieg, który ma sprawić, że rząd powie „przecież chcieliśmy się konsultować z internautami, ale nie przyszli”.

Powszechna obecność gier nieuchronnie spowoduje, że polityczni liderzy zaczną zdawać sobie sprawę z ich wagi dla naszej kultury i cywilizacji. Zawsze przychodzi taka chwila, kiedy ludzie to „łapią” i próbują znaleźć odpowiednie zastosowanie. Kombinacja grywalizacji i mediów społecznościowych to potężna mieszanka o olbrzymim potencjale.

Gore ma rację – media społecznościowe (używane właściwie – większość polityków ma z tym dziś problem) i grywalizacja to potężna kombinacja, która może wpłynąć na wyniki wyborów. Przyjrzyjmy się zatem temu, jak można wykorzystać grywalizację w kampanii wyborczej.

Zdobywanie zaangażowania i nowych wyborców

Mark Penn, specjalista od marketingu politycznego, który doradzał m.in. Billowi Clintonowi czy Tony’emu Blairowi. Za jeden ze swoich największych sukcesów uważa wytropienie pośród wyników badań demograficznych grupy tzw. soccer moms, czyli kobiet, które prowadzą dom, mają dzieci w wieku szkolnym, nierzadko łączą pracę w domu z pracą zawodową. Są przy tym bardzo wpływowymi wyborcami – potrafią przekonać do swoich racji członków rodziny, bliskie kręgi znajomych. Skierowanie komunikatu wyborczego bezpośrednio do nich przyczyniło się mocno do zwycięstwa Billa Clintona w wyborach prezydenckich.

Penn w 2007 roku wydał książkę pt. Mikrotrendy (recenzja tutaj), w której opisuje więcej „znalezisk”, które wytropił w badaniach zlecanych na potrzeby kampanii politycznych. Wśród nich są tzw. swing voters (czyli „zmienni wyborcy”) – to ci, którzy np. w wyborach prezydenckich głosowali na kandydata Demokratów, by potem w parlamentarnych głosować na ludzi Republikanów. Trend ten występuje również w naszej polityce – każda partia ma określoną pulę tzw. „twardych” wyborców (w przypadku PO i PiS jest to ok. 10-20% ogółu wyborców). Dla nich głosowanie na inną partię jest nie do pomyślenia, stoi w sprzeczności z ich światopoglądem. Jest jednak spora grupa, która nie ma tak wielkiego problemu ze zmianą zdana, jeśli obietnice składane przez daną partię będą jej bardziej odpowiadać. Grywalizacja i social media mają coś do zaoferowania obu tym grupom.

Przekonać niezdecydowanych, wciągnąć niezaangażowanych

Dlaczego ludzie nie angażują się w politykę, nie chodzą na wybory? Bo nie widzą w tym realnych korzyści dla siebie. Swing voters głosują nierzadko na „wrażenie”, jakie robi na nich konkretny polityk – podoba im się uśmiech Donalda Tuska czy rzeczowe podejście Jarosława Kaczyńskiego. Lubią młodość Napieralskiego czy poker face Waldemara Pawlaka. Dzieje się tak dlatego, że nie interesuje ich polityka jako taka – rozmowa o budżecie czy bezrobociu jest dla nich abstrakcją. Jeśli jednak problem sprowadzi się ze skali makro do konkretnego zagadnienia, które interesuje wyborcę i jego znajomych, można stworzyć dyskusję, która prowadzi do zmiany poglądów i postaw, a w efekcie do zaangażowania się (pójścia na wybory) lub zmiany preferowanej partii (w przypadku niezdecydowanych).

Sprytnym wybiegiem, który zastosował Penn było właśnie przeniesienie dyskusji z poziomu „nasz kraj musi mieć lepszy system edukacyjny” do „Twoje dziecko zasługuje na lepszą szkołę”. I skierowanie tej dyskusji bezpośrednio do soccer moms, które wciągnęły w nią swoje kręgi znajomych. Dziś także mamy do czynienia z tym zjawiskiem, a social media dały ludziom, którzy chcą dyskutować nowe, potężne narzędzia.

Kiedy zakładasz konto w portalu społecznościowym takim jak Facebook czy LinkedIn, system „wysyła Cię na ścieżkę” która nazywa się „spraw, by Twój profil był w 100% kompletny”. Krok pierwszy: dodaj zdjęcie. Krok drugi: dodaj co najmniej pięciu znajomych. Krok trzeci: napisz coś na swojej tablicy… To nic innego, jak mechanizm grywalizacyjny.

Jak grywalizacja może być wykorzystana w przypadku dyskutujących o polityce? Można spróbować uczynić dyskusję bardziej konstruktywną poprzez nakierowanie dyskutujących na określone działania, które dają pozytywny efekt np. partii politycznej. Dziś np. taki zaangażowany dyskutant marnuje swój czas na pyskówki z osobami, których nie da się przekonać. Wciągnięcie go w grę oznacza wyznaczenie mu bardziej konstruktywnych zadań – np. porozmawiaj o tym twarzą w twarz z dwiema nowymi osobami w tygodniu. Jeśli spotkasz gdzieś w sieci dyskusję na ten temat, namów dyskutantów, by zapisali się na konkretny newsletter.

Nie zapomnij o historii

Czy ludzie dadzą się wciągnąć w tę grę? To zależy. Niektórzy będą grali choćby dlatego, że – jak pisałem wyżej – głosowanie na PO czy PiS jest częścią ich tożsamości. Chcąc pokazać tę tożsamość na zewnątrz chętnie zaangażują się w działalność firmowaną przez „ich” partię.

Część wciągnie się dlatego, że grają ich znajomi – ludzie, z których opinią się liczą. Jeśli np. Twoja żona czy mąż spróbują wciągnąć Cię w dyskusję o edukacji, ciężko będzie im odmówić, prawda? Są ludzie, którzy potrafią tak angażować dziesiątki innych osób… Dotarcie do nich jest bardzo ważną częścią sukcesu kampanii opartej o social media.

Jednak dużo większa grupa zacznie grać, jeśli esencją gry będzie historia, która po prostu dotyczy ich bezpośrednio. Może ich nie interesować np. polityka transportowa państwa, ale nie chcieliby stać w korkach w mieście czy tłoczyć się na autostradach zapchanych przez TIR-y. Jeśli uda Ci się przenieść dyskusję z poziomu ogólnego na osobisty, dostaniesz zaangażowanych graczy.

Jest więcej…

Zaplanowanie strategii grywalizacji dla kampanii to dość skomplikowany proces. Omówione wyżej przykłady to jedynie malutki fragment tego, co można zrobić. Najlepsze jest jednak to, że grywalizację można wprowadzać zarówno odgórnie (centralna inicjatywa partii, jedna gra dla wszystkich) jak i oddolnie (gra dla regionu, województwa, okręgu wyborczego). Zaangażowanie zawsze zaczyna się od jednej osoby…

Barack Obama wykorzystywał grywalizację by mobilizować swoich wyborców. I zadziałało – jego zwolennicy chodzili od domu do domu, pnąc się w rankingach „zaangażowania”, poszczególne okręgi wyborcze rywalizowały ze sobą o ilość zebranych podpisów. Efekt? Bardziej intensywna praca sztabów w poszczególnych okręgach. A o to chodzi, prawda?

Jeśli temat grywalizacji w ogóle Cię interesuje, zapraszam na stronę grywalizacja.pl, gdzie znajdziesz ciekawostki, filmy i artykuły związane z tym tematem. A jeśli interesuje Cię grywalizacja w polityce, chcesz dowiedzieć się więcej, napisz do mnie.

Zgodnie z firmową polityką odpisałem, że za darmo i w ramach konkursów nie pracujemy. Podałem naszą cenę i — pomny na wcześniejsze doświadczenia z partiami politycznymi — liczyłem, że na tym się skończy. Jakież było moje zdziwienie, kiedy dostałem maila zwrotnego z akceptacją kosztów i prośbą o fakturę pro forma…

Faktura wysłana, brief omówiony… Teraz tylko dobrze wykonamy swoją robotę, a list z gratulacjami od Samego Prezesa zawiśnie w firmie obok innych ;-) Trzymajcie kciuki…

• Kaczyński prezydent? NIE — poważna refleksja o tym, czym może grozić zakaz demonstracji (wpis pre-IV RP). Polecam zwłaszcza komentarz o „politycznym sci-fi z Lechem prezydentem i Jarkiem premierem”. Okazuje się, że wcale nie było to takie sci-fi…
• Moralność zmienia się metodą małych kroków — kolejna poważna refleksja na temat „odnowy moralnej ponad prawem”
• W jakim kraju ja żyję? — wpis z kategorii „Wstęp do IV RP” ;)
• Maciej Giertych ocalony — mój własny wkład w historię Polski ;)
• Żyła wodna — czyli o tym, że polityk powinien być odporny na różne oddziaływania
• Twój layout może zostać przesłuchany — czyli o „wściekłym oporze mediów” przed odnową moralną ;)
• Polski problemy z wizerunkiem — kwiatek do kwiatka, nazbierało się trochę. Polecam zwłaszcza końcówkę, którą życie napisało rok później.
• Kim jest ten pan? — noworoczna zabawa w skojarzenia

Naprawdę mam nadzieję, że będzie inaczej…

Mieliście jakieś przygody z wyborami? Ja po raz pierwszy głosowałem poza miejscem zamieszkania — z racji wspomnianych wcześniej obowiązków utknąłem w stolicy i z duszą na ramieniu czekałem na list polecony z zaświadczeniem upoważniającym do głosowania. Szedł od poniedziałku do piątku, ale „układ” na poczcie okazał się sprawny i upoważnienia dla wykształciuchów dochodziły.

Jeśli nie wiesz, na kogo zagłosować, zajrzyj np. do serwisu Latarnik wyborczy — odpowiedz na kilka pytań i zobacz, do którego programu Ci najbliżej. Przemyśl to, weź dowód (swój, nie babci ;)) i idź głosować.

Po upublicznieniu wyników badań, reklamy zniknęły. Ciekawe, czy webmaster robił to za wiedzą przełożonych…

Wally Ollins został zatrudniony do poprawienia wizerunku Polski trzy lata temu przez Krajową Izbę Gospodarczą. Podjął się zlecenia, jednak po dwóch latach rządów Prawa i Sprawiedliwości zdecydował się rzucić ręcznik i poczekać na wyniki wyborów. Dzisiejszy Daily Telegraph poświęca brytyjskiemu specjaliście od wizerunku i „sprawie polskiej” cały artykuł. Możemy w nim przeczytać słowa Ollinsa:

W tej chwili jest za dużo negatywnych spraw z nimi (Kaczyńskimi) związanych. W obecnej sytuacji niewiele możemy zrobić, aby pomóc Polsce.

Dobrze wypromowany „brand Polska” to olbrzymi magnes dla inwestorów, turystów czy mediów, może popędzić gospodarkę i pomóc Polsce w negocjacjach międzynarodowych. „Katastrofa PR”, z jaką mamy dziś do czynienia ma realny wymiar ekonomiczny, na który obecnie rządząca ekipa zdaje się nie zwracać uwagi. A szkoda. Może zamiast kraju homofobów i antysemitów zyskalibyśmy inną, bardziej odpowiednią reputację…

Źródełka:
- Artykuł w Daily Telegraph
- Artykuł o artykule, po polsku na Onecie
- makowski (u niego podpatrzyłem)

Bardzo polecam obejrzenie galerii jego rysunków. W doskonały sposób operuje skrótem, a jego alegorie są nie tylko zabawne, ale dają do myślenia. Nie wszystkie są dla nas w pełni zrozumiałe (jeśli nie śledzimy na bieżąco wiadomości poruszających Amerykanów), ale wiele z nich dotyczy globalnych problemów. A niektóre z nich są zadziwiająco aktualne także i u nas.

W kontekście tego newsa…

Byłem dziś na zakupach w Auchan. Wyczuli koniunkturę. Zaraz przy wejściu jest potężna promocja na walizki.